Home
Class 12
MATHS
int(0)^(pi) (x tan x dx)/(sec x +tan x) ...

`int_(0)^(pi) (x tan x dx)/(sec x +tan x)` का मान ज्ञात कीजिए।

लिखित उत्तर

Verified by Experts

मानलो `I=int_(0)^(pi) (x tan x)/(sec x + tan x) dx` ...(i)
`=int_(0)^(pi) ((pi-x) tan (pi-x))/(sec (pi-x)+tan (pi-x)) dx`
`=int_(0)^(pi) ((pi-x) tan x)/(sec x+tan x)` ...(ii)
समीकरण (i) तथा (ii) को जोड़ने पर,
`2I=int_(0)^(pi) (x tan x+(pi-x) tan x)/(sec x +tan x) dx`
`implies 2I=pi int_(0)^(pi) (tan x)/(sec x+ tan x) dx`
`I=pi/2 int_(0)^(pi) (tan x)/(sec x+tan x) dx`
`=pi/2 int_(0)^(pi) (tan x(sec x-tan x))/((sec x+tan x)(sec x-tan x)) dx`
`=pi/2 int_(0)^(pi) (sec x tan x-tan^(2) x) dx`
`=pi/2 int_(0)^(pi) (sec x tan x-sec^(2) x+1) dx`
`=pi/2 [secx-tan x+x]_(0)^(pi)`
`=pi/2 [(sec pi-tan pi+pi)-(sec theta-tan theta+theta)]`
`=pi/2 [-1+pi-1]=pi(pi/2-1)`
Promotional Banner

टॉपर्स ने हल किए ये सवाल

  • समाकलन

    MANOHAR RAY|Exercise प्रश्नावली 7(A)|8 Videos
  • समाकलन

    MANOHAR RAY|Exercise प्रश्नावली 7(B)|25 Videos
  • सदिश बीजगणित

    MANOHAR RAY|Exercise इंजीनियरिंग परीक्षाओं के प्रश्न|33 Videos
  • समाकलनों के अनुप्रयोग

    MANOHAR RAY|Exercise प्रश्नावली 8 (C)|16 Videos
MANOHAR RAY-समाकलन-प्रश्नावली 7(Z)
  1. int(0)^(pi) (x tan x dx)/(sec x +tan x) का मान ज्ञात कीजिए।

    Text Solution

    |

  2. int x^(0) dx का मान होगा

    Text Solution

    |

  3. int(dx)/(sin^(2) x cos^(2) x) का मान होगा:

    Text Solution

    |

  4. int (dx)/(x^(1//3)) का मान होगा

    Text Solution

    |

  5. int(dx)/(x) का मान होगा:

    Text Solution

    |

  6. int(1)/("cosec" x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  7. int (ay)^(p) dy का मान होगा:

    Text Solution

    |

  8. int (sqrtx)/(sqrt(a^(3) - x^(3)) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  9. int e^(x log a) e^(x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  10. int (cos 2x)/(cos x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  11. int ((1 + log x)^(2))/(x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  12. int x^(x) (1 + log(e) x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  13. int (tan (log x))/(x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  14. int(sqrt(tan x))/(sin x cos x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  15. int(cos sqrtx)/(sqrtx) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  16. int e^(x) sec x(1 tan x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  17. int x^(2) e^(x^(3)) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  18. (sqrtx + (1)/(sqrtx)) का प्रतिअवकलज है:

    Text Solution

    |

  19. यदि (d)/(dx) f(x) = 4x^(3) - (3)/(x^(4)) जिसमे f(2) = 0 तो f(x) है:

    Text Solution

    |

  20. int(10 x^(9) + 10^(x) log(e^(10)) dx)/(x^(10) + 10^(x)) बराबर है:

    Text Solution

    |

  21. int (dx)/(sin^(2) x cos^(2) x) बराबर है:

    Text Solution

    |