Home
Class 12
MATHS
योग-परिभाषा द्वारा int(a)^(b) x^(2) dx क...

योग-परिभाषा द्वारा `int_(a)^(b) x^(2) dx` का मान ज्ञात कीजिए।

लिखित उत्तर

Verified by Experts

`int_(a)^(b) x^(2) dx=lim_(h rarr 0) h[a^(2)+(a+h)^(2)+(a+2h)^(2)+...+{a+(n-1)h}^(2)]`, जहाँ `b-a=hn`
`=lim_(h rarr 0)h[na^(2)+2ah {1+2+3...+(n-1)}+h^(2){1^(2)+2^(2)+3^(2)+...+...(n-1)^(2)}]`
`=lim_(h rarr 0) h[na^(2)+2ah (n(n-1))/2+(h^(2)(n-1)n(2n-1))/2]`
`=lim_(h rarr 0) [(nh) a^(2)+a(nh) (nh-h)+1/6 (nh)(nh-h) (2nh-h)]`
`=lim_(h rarr 0) [(b-a)a^(2)+(b-a)(b-a-h)a+1/3 (b-a-h) (b-a-1/2 h)(b-a)]`, `nh=b-a`
`=(b-a)a^(2)+(b-a)^(2) a+1/3 (b-a)^(3)`
`=(b-a)/3 [3a^(2)+3a(b-a)+(b-a)^(2)]`
`=(b-a)/3 [3a^(2)+3ab-3a^(2)+b^(2)-2ab+a^(2)]`
`=(b-a)/3 (a^(2)+ab+b^(2))`
`=1/3 (b^(2)-a^(2))`
Promotional Banner

टॉपर्स ने हल किए ये सवाल

  • समाकलन

    MANOHAR RAY|Exercise प्रश्नावली 7(A)|8 Videos
  • समाकलन

    MANOHAR RAY|Exercise प्रश्नावली 7(B)|25 Videos
  • सदिश बीजगणित

    MANOHAR RAY|Exercise इंजीनियरिंग परीक्षाओं के प्रश्न|33 Videos
  • समाकलनों के अनुप्रयोग

    MANOHAR RAY|Exercise प्रश्नावली 8 (C)|16 Videos
MANOHAR RAY-समाकलन-प्रश्नावली 7(Z)
  1. योग-परिभाषा द्वारा int(a)^(b) x^(2) dx का मान ज्ञात कीजिए।

    Text Solution

    |

  2. int x^(0) dx का मान होगा

    Text Solution

    |

  3. int(dx)/(sin^(2) x cos^(2) x) का मान होगा:

    Text Solution

    |

  4. int (dx)/(x^(1//3)) का मान होगा

    Text Solution

    |

  5. int(dx)/(x) का मान होगा:

    Text Solution

    |

  6. int(1)/("cosec" x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  7. int (ay)^(p) dy का मान होगा:

    Text Solution

    |

  8. int (sqrtx)/(sqrt(a^(3) - x^(3)) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  9. int e^(x log a) e^(x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  10. int (cos 2x)/(cos x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  11. int ((1 + log x)^(2))/(x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  12. int x^(x) (1 + log(e) x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  13. int (tan (log x))/(x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  14. int(sqrt(tan x))/(sin x cos x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  15. int(cos sqrtx)/(sqrtx) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  16. int e^(x) sec x(1 tan x) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  17. int x^(2) e^(x^(3)) dx का मान होगा:

    Text Solution

    |

  18. (sqrtx + (1)/(sqrtx)) का प्रतिअवकलज है:

    Text Solution

    |

  19. यदि (d)/(dx) f(x) = 4x^(3) - (3)/(x^(4)) जिसमे f(2) = 0 तो f(x) है:

    Text Solution

    |

  20. int(10 x^(9) + 10^(x) log(e^(10)) dx)/(x^(10) + 10^(x)) बराबर है:

    Text Solution

    |

  21. int (dx)/(sin^(2) x cos^(2) x) बराबर है:

    Text Solution

    |